يحيى دولت آبادى

284

حيات يحيى ( فارسى )

حقيقى و اشخاص بىطمع آن هم كسانى كه بتوانند حرف حق خود را به او حالى كنند بوى نزديك گردند سردار سپه هم براى مقاصدى كه دارد نگاهدارى و تحصيل رضاى آنها را لازم ميداند . پيش آمدن اين قضيه و تغيير عقيده دادن فورى سردار سپه و جلوگيرى شدن از نقشه‌ئى كه همان اشخاص براى رسيدن بمقصدهاى خصوصى كشيده بودند و آگاهى آنها بر اينكه مذاكرات نگارنده در وجود او مؤثر بوده است آنها را واميدارد رابطه خصوصى مرا با سردار سپه قطع نمايند چه كرده‌اند و چه گفته‌اند بر من پوشيده است ولى بعد از يكى دو هفته باز پيش‌آمدى شد كه دانستم دسيسه است خواستم سردار سپه را آگاه كنم از او وقت خواستم يك وقت عمومى را معين كرد كه نتوانستم بطور خصوصى با او صحبت كنم يكى دو هفته اينطور شد و مرا متحير ساخت يك وقت در ملاقات عمومى به او نزديك شده گفتم من اطاق كوچك وزارت جنگ را دوست ميدارم لبخند زد و گفت با اينوصف مرا همينطورها ببينيد آنگاه دانستم مفسدين فتنه‌انگيزى كرده‌اند و از اين بابت حيرتى نكردم زيرا كار مفسد فتنه‌انگيزى است بلكه از اين حيرت كردم كه حوزهء فساد چه اندازه قويست و چه نفوذى در وجود اين مرد قوى الاراده دارد بهرحال ديگر كمتر توانستم او را تنها ببينم اما او بهرصورت به من با نظر مهربانى و احترام نظر ميكرد . در اين ايام محمود خان سرتيپ امير اقتدار حاكم نظامى تهران است چنان كه از پيش گفته شد و بدست او از هرگونه اقدام مخالف نظريات نظاميان جلوگيرى مىشود و از اينكه بعض اقدامات مخالف صلاح مملكت باشد هم خوددارى نميشود چنان كه يكى دو تن از زنهاى معروف مطرب را بامر حكومت نظامى ادارهء نظميه در وسط روز در ميدان توپخانه كه اكنون ميدان سپه ناميده مىشود در جوال كرده برسم دوران استبداد يا بربريت با شلاق زدند و اين كار مخصوصا در نظر خارجيها بسيار بد اثر كرد در صورتى كه هيچ جنبهء نوعى سياسى يا مذهبى نداشت بلكه از روى غرضهاى خصوصى بود و از اين غريبتر آنكه پيرايه بستند كه بواسطه وارد شدن بعضى از اشخاص خارجه به خانه آنها بوده در صورتى كه حقيقت نداشت و عذر بدتر از گناه بود خلاصه در اين ايام كابينه مشير الدوله متزلزل شد و در مقابل حكومتهاى نظامى در مركز و ولايتها و تحكمات